چرخهای ماهیگیری

معرفی چرخهای ماهیگیری ( Fishing Reel )

شما میتوانید جدیدترین چرخهای ماهیگیری را از فروشگاه آنزوپلاس با تضیمن اصالت کالا تهیه نمایید.

چرخهای ماهیگیری یکی از مهمترین ارکان صید ورزشی محسوب می شوند و نسبت به کاربرد ، سبک ماهیگیری و نوع ماهی هدف در اشکال و اجزای میکانیکی متنوعی توسط کمپانیهای تولیدکننده تجهیزات ماهیگیری به بازار عرضه می شوند.

امروزه بین کمپانیهای مطرح تولید کننده چرخهای ماهیگیری رقابت زیادی در عرصه برخورداری از حداکثر قدرت و کارایی با حداقل وزن قطعات شکل گرفته است و در حال حاضر نسل جدید چرخ ها از نظر مهندسی بسیار تکامل یافته تر و سبک وزن تر از نسل قدیم هستند و این امر باعث شده درصد موفقیت در صید گونه های مختلف ماهی، بخصوص ترفه های آبشور در حد چشمگیری افزایش پیدا کند.

معرفی چرخهای ماهیگیری ( Fishing Reel )

بطور کلی یک چرخ ماهیگیری از لحاظ ساختار وقطعات میکانیکی از اجزایی با ویژگیهای کاربردی متفاوتی تشکیل شده است که به معرفی و آنالیز آن می پردازیم.

  • بدنه یا شاسی چرخ (Reel Body ):

تمام اجزا و قطعات تشکیل دهنده یک چرخ روی یک شاسی از جنس فلزهایی با آلیاژ سبک ولی مستحکم نظیر آلومینیوم و همچنین سایر متریال نظیر گرافیت و پلاستیک خشک قرار میگیرند ، هر چقدر جنس بدنه سبکتر ولی مستحکمتر باشد ارزش چرخ بیشتر خواهد بود.

  • اسپول یا کاسه‌ی چرخ ( Reel spool ):

اسپول یا کاسه چرخ، یکی از قطعات اصلی و تاثیر گذار است که در گزینش سبک ماهیگیری و صید ماهی هدف نقش ایفا میکند. اسپول چرخهای ماهیگیری نسبت به کاربرد به دو دسته تقسیم می شوند : اسپول ثابت و اسپول متحرک. اسپول چرخ در ظرفیتهای مختلف نخ گیری طراحی میشود و به کمک ابزار کمان نخ گیر(precise metal bail )، نخ به دور آن پیچیده می شود.( البته بجز چرخهای پرکاربرد اسپینینگ بیشتر چرخها فاقد کمان نخگیر هستند نظیر چرخهای اسپین‌کست ، بیت کستینگ و چرخهای پشه ).

بنابراین ظرفیت اسپول اولین گزینه برای انتخاب یک چرخ ماهیگیری ایده آل است و همچنین علاوه بر ظرفیت نخ گیری سایر مشخصات فنی چرخ نظیر درگ ، سرعت جمع کنندگی و تعداد بلبرینگ هم روی بدنه چرخ حک می شود.

در گذشته در ساخت بدنه اسپولها از متریال سنگینی مثل چدن یا برنج استفاده می شد که نهایتا در فرآیند سبک سازی چرخهای مدرن امروزی از جنس آلومینیوم یا گرافیت استفاده می شود.

سیستم کلاچ یا لگام چرخ ( Reel Drag ) :

سیستم کلاچ ابزاریست مکانیکی که نیرویی قابل تنظیم  بر اسپول نخ یا سیستم محرکه وارد می­کند تا به صورت یک ترمز اصطحکاکی در مقابل آن عمل نماید. این سیستم هنگام بدام افتادن ماهی هدف قادر است نیروی تحمیل شده بر اسپول و قطعات میکانیکی چرخ بصورتی مهار نماید تا از پارگی احتمالی نخ در فشار مستقیم جلوگیری بعمل آید.البته اکشن چوب و مهارت شخص ماهیگیردر تنظیم درگ و بالانس نمودن نیروی تحمیل شده بر سیستم هم نقش اساسی در این امرایفا خواهد نمود.

بطور کلی سیستم کلاچ معمولا شامل تعدادی دیسک (واشر) می­شود که به صورت گروهی بر روی میله اسپول یا در برخی موارد بر روی میله محرکه قرار داده شده­اند. اصولا یک پیچ یا اهرم وجود دارد که واشرها را به هم می­فشارد؛ هرچه فشار بیشتر باشد مقاومت بیشتری تولید خواهد شد. واشرهای کلاچ معمولا از موادی مانند فولاد، تفلون، فیبر کربن، پلاستیک­های تقویت شده و یا آلیاژهای فلزی ساخته می­شوند. از آنجایی که یک ماهی بزرگ می­تواند قدرت کششی فراوانی تولید کند، چرخ­هایی با نیروهای کلاچ بالاتر از موادی سخت­تر و مقاوم­تر در برابر حرارت استفاده می­کنند. یک سیستم کلاچ خوب باید پایدار، بادوام و روان باشد.

انواع چرخ ماهیگیری بر اساس کلاچ به سه نوع کلاچ عقب، کلاچ جلو و دو کلاچه تقسیم می شوند که کلاچ عقب برای صید ماهی‌های سبک تر و کلاچ جلو برای صید ماهی‌های سنگین تر و مهاجم، مناسب تر هستند.

چرخ­های اسپینینگ دو نوع کلاچ دارند: جلو (Front) یا پشت (Rear). کلاچ­های نوع جلو که پیچی تنظیم کننده بر روی اسپول دارند از نظر مکانیکی ساده­تر و معمولا در کارایی و توانایی تولید نیروهای بالاتر پایدارتر هستند. کلاچ­های نوع پشت با پیچی تنظیم کننده در زیر چرخ، از نظر مکانیکی پیچیده­تر بوده و معمولا به اندازه نوع جلو دقیق یا روان نیستند چون خود کلاچ اغلب بخشی از میله محرکه است و نه بر روی اسپول. به هر حال تنظیم کردن آنها در هنگام مبارزه آسان­تر است.

چرخ­های بالای چوب (ترولینگ یا بیت کستینگ) معمولا شامل یکی از دو نوع کلاچ ستاره­ای (Star) یا اهرمی (Lever) می­شوند. پرکاربردترین و ساده­ترین نوع کلاچ ستاره­ای است. علت نام­گذاری این نوع کلاچ شکل ستاره مانند پیچ تنظیم کننده آن است. کلاچ­های ستاره­ای با چرخش پیچی عمل می­کنند که فشار روی واشرها (که عموما بر روی دنده محرک اصلی قرار دارند) را افزایش یا کاهش می­دهد. چرخ­های با کلاچ ستاره­ای اصولا اهرمی جداگانه دارند که به چرخ اجازه می­دهد تا با خلاص کردن اسپول در حالت اسپول آزاد (Freespool) عمل نماید و اسپول با کمترین اصطحکاکی بچرخد. وضعیت اسپول آزاد در پرتاب استفاده می­شود و همچنین به نخ یا طعمه زنده اجازه حرکت آزادانه را خواهد داد.

کلاچ­های نوع اهرمی به صورت پله­ای فشار را بر روی واشرهایی که بر روی خود اسپول قرار دارند وارد می­کنند. بیشتر این کلاچ­ها موقعیت­های کلاچ از پیش تعریف شده­ای دارند برای حالت­های حمله (فشار کم تا قلاب از دهان ماهی خارج نشود)، کامل (پس از نشستن قلاب در دهان ماهی به کار می­رود) و اسپول آزاد. چون واشرها بر روی اسپول قرار گرفته­اند بنابراین می­توانند بزرگ­تر باشند و مقاومت و چرخش روان­تری از خود نشان دهند. ضعف این نوع کلاچ این است که در حالت اسپول آزاد ممکن است مقداری مقاومت ناخواسته وجود داشته باشد که به علت چگونگی عملکرد و طراحی کلاچ اهرمی می­باشد.

ضریب چرخ دنده :

ضریبی چرخدنده تعیین خواهد کرد  که به ازای یک بار چرخاندن دسته ی چرخ، چند دور کامل نخ با حرکت و گردش کمان به دور اسپول خواهد پیچید. در حقیقت نسبت چرخ دنده ها، چگونگی سرعت جمع شدن نخ به میزان چرخاندن دسته چرخ توسط ماهیگیر را مشخص خواهد نمود.

ضریب چرخ دنده باید با نیروی تحمیل شده به سیستم و نوع ماهی هدف تنظیم گردد و ضریب خیلی بالا هم خوب نیست، چرا که در این صورت در مدتی کوتاه، در اثر جمع گشتن زیاد نخ، فشار بسیاری بر ماهی وارد می آید و ممکن است دهان ماهی پاره گردد. همچنین ضریب چرخ دنده پایین در پرتاب های بلند، به هنگام جمع نمودن یخ، وقت ما را هدر خواهد داد. خوشبختانه چرخ هایی وجود دارند که دو سرعته هستند، به این شیوه که برای جمع کردن نخ به صورت خالی (سرعت بالاتر) و هنگام صید ماهی (سرعت پایین تر) یک سوئیچ برای تغییر ضریب چرخ دنده وجود دارد. چرخ های دو سرعته با وجود قابلیتی که دارند، ولی به علت گران قیمت بودنشان، ارزش خرید ندارند.

بلبرینگ و قطعات میکانیکی:

بطور کلی سیستم میکانیکی چرخ ماهیگیری از یک سری چرخدنده ها ، بلبرینگها ، واشر ها ، اورینگ و اهرم متشکل شده است که هرچقدر کیفیت و استحکام قطعات بیشتر باشد چرخ مرغوبتر خواهد بود. تعداد بلبرنگ ها و چرخدنده ها می تواند میزان قدرت ، سرعت و روان بودن چرخ را برای شما مشخص نماید . در چرخهای تخصصی آب شور باتوجه به خورندگی املاح موجود در آب دریا متریال و جنس این قطعات بشکلی انتخاب میشود که حداکثر مقاومت را در برابر خورندگی و فرسایش ایجاد نمایند و یا عایق کاری مناسبی داشته باشند. گریس کاری و سرویس به موقع این قطعات در افزایش عمرچرخ بسیارتاثیر گذار خواهد بود.

inside-reels
Parts-of-spinning-reel

انواع چرخ ماهیگیری

چرخ ماهیگیری اسپینینگ (Spining Fishing Reel):

چرخهای اسپینینگ  متداولترین و پرکاربردترین نوع چرخهای ماهیگیری هستند. این چرخها از یک اسپول ثابت برخوردار هستند که معمولاً داری دو نوع کلاچ جلو و کلاچ عقب هستند.این چرخهای با توجه به کارکرد بسیار آسان و دقت پرتاب بالا برای صید عمومی ماهیهایی با وزن متوسط به پایین بسیار مناسب و محبوب هستند، همچنین مشکل برگشت نخ یا شل شدن نخ به اصطلاح ( back lash ) را در این چرخها نخواهیم داشت. مهارو کنترل نخ ، اسپول و فرآیند پرتاب در این چرخها توسط یک کمان نخگیر و شستی قفل گردش اسپول ودر نهایت هنگام پرتاب فیکس کردن نخ آزاد شده از کمان توسط انگشت اشاره فرد ماهیگیر صورت می پذیرد. همچنین چرخهای بیت رانر نسل پیشرفته چرخهای اسپینینگ هستند که علاوه بر کلاچهای متداول از یک کلاچ اضافی برخوردار هستند که این قابلیت را اجرا میکند تا نخ به آرامی از روی اسپول رها  شده و بدون نیاز به شل کردن و تنظیم کلاچهای اصلی حرکت نخ بشکل روان صورت پذیرد و به محض حرکت دستی چرخ یا شستی بیت رانر به کلاچهای اصلی متصل شود.

چرخهای بیت رانر با توجه به میکانسیم قید شده و حجم نخگیری بالا (200 تا 350 متر) در صید حرفه ای ماهی کپور بیشتر کاربرد دارند و به لحاظ وزنی از سایر چرخها سنگینتر هستند.

sp1

چرخ ماهیگیری اسپین‌کست (Spincast Fishing Reel):

در چرخ های اسپین کست با حذف کمان نخ گیر، اسپول درون یک درپوش تعبیه شده است ودر پشت چرخ بوسیله یک دکمه عمل رهاسازی و پرتاب نخ از سوراخ ایجاد شده روی درپوش صورت می پذیرد. مزیت این چرخها نسبت به چرخهای اسپینینگ سرعت عمل بیشتردر پرتابهای پی در پی، عدم پیچش و بهم ریختگی نخ ، عدم شل شدن نخ و کاربرد آسانتر است . معایب این چرخها عدم برخورداری از پرتابهای بلندتر ، دقت کمتر ،ظرفیت نخ گیری کمتر و باتوجه به قدرت میکانیک ضعیفترنامناسب بودن برای صید ترفه ها است.

یکی دیگرازانواع چرخهای اسپین کست ، مدل اندراسپین (Under spin) است که از لحاظ ساختاری شبیه چرخ اسپین کاست است با این تفاوت که این چرخ در قسمت زیرین چوب فیکس می شود و برای پرتاب نخ به جای فشردن دکمه ، یک ماشه را با انگشت اشاره کشیده و هنگام پرتاب آن را رها میکنیم.

چرخ ماهیگیری بیت‌کستینگ: (BaiteCasting Fishing Reel)

چرخ ماهیگیری بیت کستینگ در کشورما بنام چرخ وینچ معروف است . این چرخها در ابعاد کوچک ،متوسط و بزرگ تولید میشوند و چرخهای کوچک و متوسط بیشتر برای اسپینینگ طعمه های سنگینی که در توان چرخهای اسپینینگ مقدورنیست در آب شور و شیرین کاربرد دارند و ابعاد بزرگتر با توجه به برخورداری از قدرت میکانیکی بالا و تقویت شده با قطعات بسیارمقاوم برای صید ترفه های آب شور در دریا بسیار ایده ال هستند و عموما” در سبک ترولینگ و لیفتینگ بیشتر کاربرد دارند، در آب شیرین هم بکارگیری این چرخها در صید ماهی اسبله و ماهیان خاویاری درسطح جهانی مرسوم هستند.

پایه فیکسر این چرخها بصورتی طراحی شده که در قسمت فوقانی دسته چوب متصل شوند و توسط یک دکمه شستی (Thumb) ،اسپول ونخ به حالت آزاد درآمده و پرتاپ صورت می گیرد .علاوه بر کلاچ دسته و اهرم گرداننده ی اسپول دارای سامانه ی کشش (Tension) و ترمز اسپول است و با این سیستم می توانید شل  شدن نخ را هم کنترل کنید.

چرخهای بیت کستینگ از دقت پرتاب بالایی برخوردار هستند ولی برای پرتاب و اسپینینگ طعمه های سبک مناسب نیستند و در صورت عدم مهارت فرد ماهیگیر احتمال پیچ خوردگی نخ زیاد است که با کمی تمرین و ممارست برطرف خواهد شد.

troling-reel

چرخ ماهیگیری پشه: (Fly Reel)

این نوع چرخ  با پایه کوتاه و قرقره ی سبک سازی شده بر روی چوبهای  فلای یا پشه نصب می شود و نخ مورد استفاده در آن نیز از نوع نخ پشه بوده که مختص ماهیگیری به سبک پشه یا فلای طراحی شده است. این چرخ ساده فاقد کلاچ و اسپول تخصصی برای پرتاب است و برای ماهی گیری در فواصل نزدیک و زیر 20 متر نظیر کنار اسکله های کم عمق و یا رودخانه های آرام گزینه ای مناسب است. چرخ ماهیگیری فلای تنها دارای یک قرقره برای جمع و پهن شدن نخ است و مکانیسم آن به همین سادگی است و فرآیند پرتاب نخ وطعمه با تکنیک رقص نخ در آسمان صورت می پذیرد.

قرقره ی چرخهای فلای تخصصی دارای دو نوع مختلف سیستم درگ هستند – سیستم (disc-drag  ) و سیستم ( spring-and-pawl). هر دو سیستم عملکرد بسیار خوبی دارند ، اما سیستم دیسک درگ از محبوبیت و کاربرد بیشتر برخوردار است. در طراحی و ساخت این نوع سیستم درگ از چرخ دنده های تخصصی در داخل محفظه چرخ استفاده می شود تا نخ فلای بتواند با سرعت ثابت و یکنواخت از حلقه قرقره خارج شود. این نوع سیستم درگ برای ماهی قزل آلا و سایر ماهی های کوچکتر بسیار عالی است.

در بدنه چرخهای فلای سوراخهای تعبیه شده که جهت سبک سازی چرخ و کمک به خشک شدن سریعتر نخ ایجاد شده اند.

fly