ماهی گورخری ، آفانیوس فلات مرکزی

ماهی گورخری ، آفانیوس

no access

خانواده : ( کپوردندان‌ماهیان ) Cyprinodontidae

نام علمی : Aphanius nanus

نام انگلیسی : tooth carp

نام فارسی : ماهی گورخری ، آفانیوس

مشخصات ظاهری:

در ماهيان نر خطوط روشن در دو طرف بدن در ابتدا باريكتر بوده و در نزديك انتهاي بدن، اين خطوط پهنتر ميشوند و تعداد 9 تا 18 عدد نوار روشن در دو طرف بدن وجود دارد. سر در قسمت باال خاكستري است. بطور كلي بدن به خاطر وجود تعداد زيادي لكه هاي رنگي تيره مي- باشد ولي سطح شكم كم رنگ است. باله پشتي و دمي داراي حاشيه به رنگ سفيد و با تعدادي لكه هاي تيره مي باشد. باله مخرجي نيز ممكن است داراي لكه هاي تيره ولي كمتر از باله پشتي باشد. قسمت اعظم باله دمي كم رنگ بوده ولي ممكن است داراي لكه هاي تيره باشد. باله هاي سينهاي و شكمي متمايل به زرد مي باشند. در ماده ها قسمت پشت بدن متمايل به خاكستري و سطح شكم و سر به رنگ روشن ميباشد. يك خط تيره همراه با لكه هاي رنگي در زير چشم مشاهده ميشود. تمام باله ها به رنگ روشن هستند. يك لكه لوزي شكل در مركز ساقه دمي ديده ميشود. تعداد کل مهره ها 30 – 27 عدد، تعداد فلس بر روي خط جانبي آن 47-25عدد بوده، ، تعداد کل خارهای آبششی 13 – 10 ، تعداد باله پشتي 15-11 شعاع نرم (منشعب) و باله مخرجي 13-10 شعاع نرم، باله سینه 19-13 عدد و تعداد6-5 شعاع بالع شکمی دارد. طول متوسط34 میلیمترو بیشینه 52 میلیمتراست.

پراکنش :

ماهی گورخری در حوضه فلات مرکزی ( حوضه نمک) در رودخانه های قم رود، قره چای ،ابهر رود یا شورکات، شور رود و زاینده رود و در سایر حوضه های غربی و جنوبی  (حوضه مکران و هرمزگان رودخانه مهران ،سرباز و رود شور و حوضه رودخانه های دجله و کارون و در حوضه آبريز ني ريزو چهارمحال و بختیاری در تالاب های گندمان و چغارخور) يافت ميشوند.

تغذیه :

 از زئوپلانگتون ها، فیتوپلانگتون ها، سخت پوستان خانواده دافنی و گاماروس ،جلبکها و بی مهرگان آبزی تغذیه میکند.

تولید مثل :

هر دو جنس در یک سالگی به بلوغ می رسند ونرها با شروع فصل بهار واوایل فرودین ماه شروع به لانه سازی می کنند و پس از رقابت و نبرد بر سر قلمرو و لانه با سایر نرها، نرهای پیروز موفق به جفتگیری با یک ماده می شوند. (دوران تولید مثل نسبت به منطقه ، فروردین ماه تا خردادماه).تخم­ریزی ماهیان ماده‌ گورخری در آبهای تمیز و غنی تر از اکسیژن با بستر گیاهی گونه‌های آبزی بن و درون لانه ها صورت می گیرد.رنگ تخمهای بارورشده در ماهی گورخری مایل به قرمز است . هچ تخمها 72 تا 96 ساعت است .قطر تخمها 1 تا 1.5 میلی­متر بوده و هم آوری مطلق نسبت به گونه 125 تا 200 تخم می باشد.

این ماهی جزو ماهیهای زینتی و آکواریومی میباشد و صید ورزشی ندارد.

تعداد گونه هاي جنس آفانيوس ثبت شده در ایران 13 گونه ميباشند.

کپوردندان آناتولی   Aphanius anatoliae.

کپوردندان اراک  Aphanius arakensis .

کپوردندان اصفهان  Aphanius isfahanensis .

کپوردندان فارس  Aphanius farsicus .

کپوردندان فراتی  Aphanius mesopotamicus.

کپوردندان کویر  Aphanius kavirensis.

کپوردندان گنو  Aphanius ginaonis.

ماهی پرچمی  Aphanius vladykovi.

ماهی گورخری ایرانی  Aphanius mento.

ماهی گورخری ایرانی  Aphanius darabensis .

ماهی گورخری شیرینی نی ریز  Aphanius shirini  .

ماهی گورخری چهامحال بختیاری  Aphanius Coad  .

ماهی گورخری صوفیا  Aphanius  sophiae