لای ماهی ، تیل‌خوس (به معنی گِل‌خواب)

لای ماهی ، تیل‌خوس (به معنی گِل‌خواب)

خانواده: (کپورماهیان) Cyprinidae

نام علمی : Tinca tinca

نام انگلیسی: Tench

نام فارسی : لای ماهی ، تیل‌خوس (به معنی گِل‌خواب) 

مشخصات ظاهری:

دارای دندان‌های حلقی یک ردیفی با فرمول ۴-۵ می‌باشد. حداکثر طول و وزن در این ماهی به ترتیب، ۶۳ سانتی متر و ۱۶۰۰ گرم (میانگین ۲۰ سانتی متر و ۱۱۰ گرم) می‌باشد. بدن این ماهی ضخیم و تا حدی گرد و از دو پهلو کمی فشرده‌است. خط جانبی کامل و بدن از فلس‌های ریزی پوشیده شده‌است. دهان کوچک و فوقانی و دور همه باله‌ها گرد است. میان باله دمی فرورفتگی کمی وجود دارد. ساقه دمی کوتاه و کلفت بوده و بدن از ماده لزجی پوشیده شده‌است. باله دمی آن‌ها حالت چنگالی ندارد. چشم‌ها قرمز رنگ است. یک جفت سبیلک کوتاه دارد. رنگ بدن در طرفین سبز زیتونی با جلوه‌ای طلایی و باله‌ها به رنگ تیره‌است.

پراکنش:

حوضه دریای خزر(مرداب انزلی، سفید رود).لای ماهی در عمق دریاچه‌ها و رودخانه‌هایی که دارای جریان کم و پوشیده از گیاهان آبزی باشد، زندگی می‌کند. پراکندگی و انتشار لای ماهی در آب‌ها حتی شامل آبهای لب شور و از طرفی تا رودخانه‌های به ارتفاع ۱۶۰۰ متر نیز می‌باشد. لای ماهی در روز خود را از نور مخفی می‌کند و با شروع شب برای تغذیه فعال می‌شود. این ماهی پس از جستجو و یافتن آبزیان کفزی شامل لارو حشرات و نرم‌تنانی که در درون لجن خود را مخفی کرده‌اند، از آن‌ها تغذیه می‌کند.

 تغذیه:

لای ماهی همه چیز خوار است و ازکفزیان، نوزاد حشرات، نوزاد نرمتنان و گیاهان آبزی تغذیه می‌کند.

تولید مثل:

در ۳ تا ۴ سالگی بالغ می‌شود. تعداد تخم‌ها در این ماهی ۳۰۰۰۰۰ تا ۴۰۰۰۰۰ عدد است. این ماهی پس از ۳ سال به وزن ۵/۰ کیلوگرم می‌رسد و دارای خواب زمستانی است. ماهی نر از سن دو سالگی که طولی برابر با ۱۲ سانتی متر دارد به علت طویل بودن باله شکمی و تعداد زیاد شعاع‌ها، از ماهی ماده تمیز داده می‌شود. زمان تخم ریزی بر حسب دمای آب بین ماه‌های اردیبهشت تا تیرماه است. دمای مناسب آب برای تخمریزی ۲۰-۱۹ درجه سانتی گراد می‌باشد.

ماهیان بالغ قبل از تخم ریزی به صورت دسته جمعی، در کنار ساحل شنا می‌کنند. طول مدت تخمریزی 5-2/1 ماه است و تخم‌ها در هر هفته ریخته می‌شوند. هنگامی که ماهی ماده تقریباً ۵۰۰ گرم وزن دارد، تعداد تخم‌ها حدود ۳۰۰۰۰۰ عدد است. 

بهترین روش صید ورزشی:

تکنیکهای انتظاری (ریسه کف خواب وسبک فیدر).

بهترین طعمه ها برای صید:

جوشانده اسانسدار،لارو حشرات و ماگوت وکرم خاکی.

بهترین زمان صید ورزشی :

بهترین فصل صید لای ماهی در رودخانه و تالابها اواخر تیر ماه تا اواخرآبان ماه می باشد .